26 września 2018 r.;    Imieniny obchodzą: Justyna, Łucja, Cyprian

DEMART

GEOGRAFIA SPOŁECZNO-EKONOMICZNA ŚWIATA
"Geografia przemysłu"

Przemysł chemiczny

Jedną z ważniejszych gałęzi przemysłu przetwórczego jest przemysł chemiczny. Obejmuje on:
  • Przemysł chemii organicznej, który wytwarza głównie półprodukty, do których należą między innymi: etanol, metanol, propylen. Również wytwarza produkty na bazie ropy naftowej, gazu ziemnego, węgla kamiennego. Rzadziej natomiast produkuje barwniki, włókna syntetyczne, kauczuk czy tworzywa sztuczne. Jest to spowodowane z silną konkurencją towarów, które są sprowadzane z zagranicy np: włókna syntetyczne pochodzące z Azji Południowo- Wschodniej.
  • Przemysł chemii nieorganicznej opierający się na produktach importowanych jak i krajowych. Zaliczyć do nich można produkty wytwarzane na bazie surowców takich jak: sole mineralne, fosforany, siarka.
Przemysł chemiczny można również podzielić ze względu na tonaż produkcji. Obejmuje on przetwórstwo chemiczne, które nie produkuje chemikaliów, ale zamienia, przetwarza w produkty końcowe między innymi przez mieszanie, obróbkę mechaniczną i techniczną. Dzieli się też na wielką chemię produkującą produkty chemiczne oraz półprodukty na wielką skalę liczoną w milionach ton. Wielka chemia obejmuję produkcję paliwa- koks, benzyny, gazów przemysłowych- gaz syntezowy, gazów koksowniczych, tlen, azot jak również składa się z tworzyw sztucznych oraz nawozów sztucznych.
Przeciwieństwem do wielkiej chemii jest chemia małotonażowa, której produkcja wynosi dziesiątki ton. Do chemii małotonażowej zaliczamy: kosmetyki, leki.
Kolejnym kryterium podziału przemysłu chemicznego jest podział ze względu na rodzaj produkowanych wyrobów. Należą do niego: przemysł tworzyw sztucznych, przemysł kwasu siarkowego, przemysł farb i lakierów, przemysł farmaceutyczny, przemysł nawozów sztucznych, przemysł środków czystości, przemysł środków ochrony roślin, przemysł koksowniczy, przemysł petrochemiczny, przemysł sodowy, przemysł włókien sztucznych i syntetycznych.
Następujące kraje: Niemcy, USA, Wielka Brytania, Japonia, Francja, Brazylia, Rosja, Włochy, Ukraina tworzą grupę krajów najbardziej rozwiniętych w przemyśle chemicznym..
W europejskim przemyśle chemicznym w latach 90-tych dało się odczuć istotne zmiany, które były dokonywane przez koncerny między innymi przez transfer kapitału oraz technologii w kierunku rynków wschodzących, które dysponowały tanią siłą roboczą i tanim surowcem. Również wśród producentów wystąpiły tendencje do wzbogacenia struktur wytwórczych o procesy głębokiego przetwórstwa chemikaliów bazowych (metanol, amoniak) do produktów o znacznie wyższych walorach handlowych (pochodne organiczne, tworzywa sztuczne). Między Niemcy, Francję, Włochy, Wielką Brytanię i Holandię zostały podzielone zdolności produkcyjne chemikaliów w Europie. Szacuje się je na ok. 70%. 20% posiadają kraje Europy zachodniej, zaś 10% Europa Centralna i Wschodnia. Kluczem do sukcesu jest bardzo dobra infrastruktura, którą posiadają Niemcy. Francja, Wielka Brytania oraz Holandia mają dobrze rozwinięte zaplecze surowcowe i portowe. Natomiast Hiszpania oraz Belgia posiadają centra produkcji petrochemicznej w Antwerpii i Tarragonie, które dają korzyści ekonomiki skali.
Unia Europejska uzyskała z Azją najwyższą nadwyżkę, której suma wynosi 12 mld Euro. Z krajami ECW nadwyżka ta wynosiła ok. 8 mld Euro, zaś z Ameryką Łacińską 5,5 mld Euro.
Przemysł chemiczny zatrudnia ilościowo najwięcej pracowników w małych przedsiębiorstwach, ale to wielkość produkcji w wymiarze wartościowym pochodzi z dużych firm. Oznacza to, że przewagę liczebną w Unii Europejskiej mają mikroprzedsiębiorstwa, ale pod względem wielkości sprzedaży dominują przedsiębiorstwa duże.
Przemysł  chemiczny Źródło: www.ibngr.edu.pl
Rozwój przemysłu chemicznego w Europie w porównaniu z innymi regionami świata jest hamowany miedzy innymi przez niewystarczający poziom inwestowania oraz wysokie koszty operacyjne. Takie kraje jak: Ameryka Łacińska, Ameryka Północna, Azja, przewyższają w budowie nowych instalacji o światowej skali produkcji Europę.
Przemysł chemiczny w Polsce stanowił ok. 10% wartości sprzedaży przemysłu ogółem w Polsce w 2003 roku. W Polsce zatrudnionych w przemyśle chemicznym jest ok. 200000 osób. Od pewnego czasu przemysł chemiczny w Polsce cechuje powolny, stały wzrost sprzedaży i produkcji.
Miedzy innymi wśród przemysłu chemicznego wyróżnia się:
  • przemysł farb i lakierów: Dębica, Cieszyn
  • przemysł gumowy: Poznań Łódź, Grudziądz
  • przemysł kosmetyczny
  • przemysł farmaceutyczny
  • przemysł środków pomocniczych
  • przemysł przetwórstwa tworzyw sztucznych
  • przemysł kwasu siarkowego: Tarnobrzeg
  • przemysł sodowy: Kraków, Inowrocław
  • przemysł nawozów sztucznych; Gdańsk, Szczecin
  • przemysł włókien sztucznych: Łódź, Toruń
W 2003 roku wśród największych przedsiębiorstw przemysłu chemicznego znalazły się 3 odznaczające się największymi przychodami. Był to Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. Płock, Grupa „ Lotos” S.A. oraz Polimer-Mosostal.
W Polsce największe przychody dają petrochemia, nawozy i tworzywa sztuczne. Do znaczących można zaliczyć również producentów lakierów i farb. Natomiast pozostałe działy są mniej ważne, mają znaczenie drugorzędne.
Przemysł chemiczny odznacza się dużą wodochłonnością, dlatego też charakterystyczną cechą lokalizacji ośrodków jest koncentracja w dorzeczu Odry i Wisły. Dla ludzi i środowiska gazy, ścieki i odpady są bardzo groźne i niebezpieczne. Polska firmy chemiczne w momencie przystąpienia do Unii Europejskiej musiały spełnić wymagające przepisy unijne w zakresie ochrony środowiska. Branże chemiczne stosują i stopniowo realizują zadania mające na celu zmniejszenie zanieczyszczenia. Aby ich plan zmniejszenia zanieczyszczenia się powiódł powinni podjąć dalsze działania miedzy innymi w zakresie:
  • zmniejszenia ilości szkodliwych odpadów,
  • zmniejszenie emisji płynów oraz gazów do atmosfery,
  • monitorowania wpływu na środowisko,
  • ograniczenie zrzutu ścieków.
Aby polski przemysł chemiczny był wstanie dogonić przemysł chemiczny w Europie trzeba by było stworzenia konkurencyjnych warunków dla polskich firm w tym: wykorzystywanie środków unijnych, zwiększenia znacznie aktywności na forum europejskim, wprowadzenie programu rozwoju, który miałby za zadanie zlikwidowanie deficytu w handlu zagranicznym oraz poprawy infrastruktury i zaopatrzenie w ropę i gaz.

Bibliografia:

  • Geografia Vademecum Matura 2009 wyd. Operon
  • www.pl.wikipedia.org
  • www.naftapolska.com.pl
  • www.ibrgn.edu.pl
  • www.pipc.org.pl

Autor opracowania:

Justyna Wiktorowska
 

KONTAKT

mgr SŁAWOMIR DMOWSKI
kontakt@norwid24.waw.pl

GEOGRAFIA - LOGO

XXIV LO im. Cypriana K. Norwida
ul. Obozowa 60; 01-423 Warszawa
tel. 022-836-42-92

SZCZEGÓŁY W ZAKŁADCE: KONTAKT

KONSULTACJE

TERMINY WAŻNE OD 10 WRZEŚNIA 2018 r.

DLA UCZNIóW
– XXIV LO IM. C. K. NORWIDA –

WTOREK: 15.15-15.40
Miejsce: pracownia geograficzna - sala 211
(fakt udziału należy danego dnia wcześniej zgłosić)

Konsultacje dotyczą:
prac pisemnych - kartkówek, sprawdzianów, testów
(zaliczenia oraz poprawa prac);
konsultacji przedmiotowych z geografii, przyrody i informatyki
oraz pozostałych spraw szkolnych
(w tym wgląd do prac pisemnych)
 
 
 Licznik odwiedzin www.geografia24.eu:   4134050